geometrinin-tarihi

Geometri terimi, anlamı dünyanın ölçümü olan antik yunan kelimesinden türemiştir, fakat matematiğim bu dalı harita yapımından çok daha fazlasını kapsamaktadır. Büyüklük, şekil ve boyut arasındaki ilişkiyi ve ayrıca matematiğin ve sayıların doğasını açıklar.

Geometri ilk olarak, antik dünyada planlama, inşaat ve matematiksel problemleri çözmede amaca uygun bir dizi kural ve formül olarak ortaya çıktı. Thales, Pisagor ve Platon gibi yunan filozofları, uzayın doğasının geometriyle olan temel ilişkisini fark ettiler ve geometriyi matematiğin özüne ait önemli bir çalışma alanı olarak pekiştirdiler. Muhtemelen Platon’un öğrencisi ve İskenderiye’de öğretmen olan Öklit MÖ 300 yıllarında yazmış olduğu “Elementler” isimli görkemli çalışmasında erken yunan geometrisini özetledi ve bir avuç dolusu basit kural ve aksiyomdan yararlanarak karışık geometrik modeller için bilimsel ilkeler üretti.

Geomterinin Dönüm Noktası

Ortaçağ boyunca değişik kültürlerden matematikçi ve felsefeciler, evren modellerini yapmak için geometriyi kullanmaya devam ettiler, fakat sonraki büyük dönüm noktası 17. yüzyılda Fransız matematikçi ve felsefeci Rene Descartes’in çalışmalarına dek gelmedi. Descartes’in iki boyutlu ve üç boyutlu uzaydaki noktaların konumlarını tanımlamak için oluşturduğu koordinat sistemleri, geometri problemlerini çözme ve tanımlamak için matematiksel cebirin yeni bir aracı, analitik geometri alanının doğmasına yol açtı. De kartın çalışmaları geometrinin çok daha egzotik fonların doğmasına yol açtı. Matematikçiler uzun zamandır, bir kürenin yüzeyi gibi Öklit geometrisin aksiyonlarının sağlanmadığı, bölgeler olduğunu biliyordu. Bunun gibi Öklitçi olmayan geometrinin keşfi, sayı ve geometri birleştiren çok daha fazla temel ilkenin aça kavuşmasını sağladı ve 1899 yılında Alman matematikçi David Hilbert’in yeni ve daha genelleştirilmiş aksiyomlara üretmesini sağladı. 20. yüzyıl boyunca ve 21. yüzyıl içinde bunlar çok değişik matematiksel senaryolara uygulandı.

geometri-cisimler

MÖ 2500 – Pratik Geometri

ilk kilometre piramit için gerekli olan materyalin hacmini hesaplamak gibi problemleri çözmeye duyulan ihtiyaçtan ortaya çıktı.

MÖ 500 – Pisagor

Yunan filozof, bir dik açılı üçgen hipotenüsün uzunluğunu diğer kenarın uzunluklarınan hareketle hesaplayan bu formülü ismini vermiştir.

MÖ 400 – Arşimet Katıları

Yunan matematikçi Pappus benzer kenar ya da köşelerin bir bölümle buluşarak oluşturduğu düzgün çokgenleri kapsayan 13 dışbükey çok yüzlüyü tanımladı.

MÖ 360 – Platonik Katılar

Bunlar, beş düzgün dış bükey çok yüzlü olarak bilinirler, fakat Platon şimdi onları maddenin yapısı hakkındaki fikirleri ile birleştirdi. Kenarları boyunca benzer yüzeylerinnin birlikte birleşmesiyle oluşabilen beş şekli kapsamaktadır.

MÖ 4. Yüzyıl – Geometrik Araçlar

Yunan filozof Platon gerçek bir geometricinin aletlerinin düz bir kenar ve bir pergel ile sınırlı olması gerektiğini ve bunun böylece gömlekle pratik bir ustalıktan ziyade bir bilim olarak kurulmasına yardım edeceğini belirtmiştir.

 

Bir önceki yazımız olan Yerçekimi 5 saniye boyunca olmasa ne olurdu? başlıklı makalemizde gravity ve Newton hakkında bilgiler verilmektedir.